مهر 3, 1400

ساعت کاری 09:00-21:00

تاریخ آخرین بروزرسانی 1400/06/15

مشهد ،بلوار وکیل آباد ،ابتدای زیرگذر کوثر ،بین وکیل آباد 13 و 15

05136039545 – 05136039565

اختلال شخصیت

اختلال شخصیت:

شخصیت، بیانگر آن دسته از ویژگی‌های فردی است که شامل الگوهای ثابت فکری، عاطفی و رفتاری است. این تعریف بیانگر آن دسته از ویژگی‌های فردی با ثبات چه در زمینه فکری، رفتاری یا عاطفی است.

اختلال یا نابهنجاری بر اساس چهار خصیصه تعریف شده‌است که عبارتند از

پریشانی: تجربه عذاب هیجانی یا جسمانی، در زندگی متداول

اختلال: کاهش توانایی فرد در انجام امور روز مره به‌طوری‌که نتواند کارهایش را به نحو مطلوب انجام دهد.

به مخاطره انداختن خود و دیگران با کارهایی که انجام می‌دهند.

لحاظ اجتماعی و فرهنگی غیرقابل قبول باشد.

اشخاصی که به اختلال‌های شخصیتی دچار هستند، صفات شخصیتی ناسازگارانه دارند و این صفت‌ها آن‌قدر ژرف و عمیق حکاکی شده‌اند که در برابر هرگونه تغییر و دگرگونی مقاومت می‌کنند. در بیشتر مواقع این اشخاص گمان می‌کنند دیگران باید تغییر کنند تا با آن‌ها مطابقت داشته باشند و نه بر عکس. اشخاص مبتلا به اختلال‌های شخصیت خود و دنیا را به گونه‌ای تفسیر می‌کنند که برایشان به شدت ناراحت‌کننده است یا توانایی آن‌ها را برای زندگی عادی از بین می‌برد. تجربه‌های ناسازگارانه آن‌ها از خودشان و دنیا از کودکی و نوجوانی آغاز می‌شود و به‌تدریج و در همه جا بر زندگی‌شان تأثیر می‌گذارد.

گروه A عجیب و غیرعادی

اختلال شخصیت اسکیزوئید: ازنظر اجتماعی منزوی و از نظر هیجانی سرد هستند، در برقراری ارتباط با دیگران مشکل دارند، گوشه‌گیر و خجالتی هستند.

اختلال شخصیت پارانویید: بسیار مشکوک و بی‌اعتماد به دیگران هستند، حالت تدافعی و حساسیت بیش‌ازحدی نسبت به دیگران دارند.

اختلال شخصیت اسکیزوتایپال: عقاید و افکار عجیبی دارند و شک و نگرانی مدام با آنها همراه است. با دیگران ارتباط ندارد و تصور می‌کند که مردم برایشان خطرناک هستند.

گروه B نمایشی، احساساتی و دمدمی

اختلال شخصیت ضداجتماعی: فرد با قوانین اجتماعی سازگار نیستند، و در برابر رفتارشان هیچ احساس شرم یا اضطرابی ندارد.

اختلال شخصیت نمایشی: هیجانی و تحریک‌پذیرند، رفتارشان برونگرایانه و نمایشی است. با اینکه رفتار پر زرق و برق و متظاهرانه دارند ولی دل‌بستگی عمیقی را در طولانی‌مدت نمی‌توانند حفظ کنند.

اختلال شخصیت مرزی: مرز روان‌نژندی و روان‌پریشی قرار دارند، مهم‌ترین مشخصه آنها حالت ناپایدار عاطفی، خلقی، رفتاری، روابط ابژه‌ای، و خودانگار است.

اختلال شخصیت خودشیفته: خود را بزرگ و مهم می‌داندن و به‌صورت اغراق‌آمیز احساس لیاقت و توانایی می‌کند.

گروه C هراسان و مضطرب

اختلال شخصیت دوری‌گزین: احساس بی‌لیاقتی می‌کنند و از اجتماع پرهیز می‌کنند. حساسیت شدید به ارزیابی منفی دیگران دارند در حالی که میل شدیدی به نزدیکی به دیگران از خود نشان می‌دهند.

اختلال شخصیت وابسته: وابستگی فراگیر روانی به افراد دیگر دارند. به دلیل ناتوانی در مستقل عمل کردن، موقعیت شغلی آسیب‌ پذیری دارند و از نظر روابط اجتماعی محدود به اشخاصی هستند که به آنها تکیه کردند.

اختلال شخصیت وسواسی: بیش‌ازحد انعطاف‌ناپذیر و کمال‌گرا هستند، نگران کنترل جزئیات مربوط به مسائل هستند و معتقدند جزئیات باید دقیقاً سر جای خودش باشد.

علائم بالینی:

ملاک‌های تشخیصی کلی برای اختلال شخصیت

یک الگوی پایدار در گستره وسیعی از موقعیت‌های شخصی و اجتماعی، انعطاف‌ناپذیر و فراگیر است.

این الگوی پایدار از لحاظ بالینی به پریشانی یا اختلال قابل ملاحظه در کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر زمینه‌های مهم کارکرد منجر می‌شود.

این الگو، با ثبات و طولانی مدت است و آغاز آن را می‌توان دست کم در نوجوانی یا اوایل بزرگسالی جستجو کرد.

این الگوی پایدار به نحو بهتری به عنوان جلوه یا پیامد اختلال روانی دیگر تبیین نمی‌شود.

این الگوی پایدار ناشی از اثرات فیزیولوژیایی مستقیم یک ماده (مانند سوء مصرف یک دارو، دارو درمانی) یا یک بیماری جسمانی (مانند آسیب سر) نیست.

این الگوی پایدار از رفتار و تجربه درونی که به میزان قابل ملاحظه‌ای با انتظارات فرهنگی فرد مغایرت دارد. این الگو در دو (یا بیشتر از دو) مورد از موارد زیر آشکار می‌شود:

شناخت (یعنی راه‌های ادراک و تفسر خویشتن، دیگران و رویدادها)

هیجان پذیری (یعنی دامنه، شدت، نااستواری هیجانی و مناسب بودن پاسخ هیجانی)

کارکرد میان فردی

کنترل تکانه

پیامدها و آثار دراثر دیر اقدام کردن :

مشکل در حفظ شغل

مشکل در ارتباط با دیگران

اضطراب و افسردگی

بی میلی به درمان

سوء‌مصرف مواد اعتیادآور

خودکشی

علل ابتلا

در مورد دلیل ابتلا به اختلال شخصیت بحث و اختلاف نظر وجود دارد، بعضی از محقیقن معتقند دلیل اصلی اختلال شخصیت برمی‌گردد به تجربیات اولیه‌ای که جلوی رشد الگوی فکری و رفتاری فرد را گرفته‌اند، و برخی پژوهشگران نیز بیولوژیک و ژنتیک را در این اختلالات دخیل می‌دانند.

روشهای درمانی:

درمان روانشناسی

شما میتوانید هنگام رواندرمانی با متخصص از وضعیت خود مطلع شوید و از احساس، روحیه، افکار و رفتار خود صحبت کنید. یاد میگیرید با استرس کنار بیایید و اختلال خود را کنترل کنید.

میتوان رواندرمانی را به صورت جلسات فردی، گروهی یا همراه با اعضای خانواده و دوستان برگزار کرد. رواندرمانی انواع مختلفی دارد که متخصص بهترین روش را برای شما انتخاب میکند.

درمان روان شناختی

خانواده درمانی و گروه درمانی

دارو درمانی

هیچ‌ دارویی برای درمان و یا بهبود اختلالات شخصیتی وجود ندارد، ولی برای بیماری‌های همراه از داروهای ضد افسردگی و یا ضد‌اضطراب استفاده می‌شود.

گاهی اختلال شخصیت آنقدر شدید است که باید بستری شوید. معمولا تنها درصورتی که نتوانید از خود به درستی مراقبت کنید یا در خطر آزار رساندن به خود یا دیگران قرار دارید، بستری شدن پیشنهاد میشود.

بعد از اینکه وضعیتتان در بیمارستان به ثبات رسید، پزشک برنامه ی بیمارستان، مطب یا سرپایی را پیشنهاد میکند.

توصیه ها :

در فرایند درمان مشارکت فعال داشته باشید: این مورد به تلاش های شما برای کنترل اختلال کمک میکند. حتی اگر دلتان نمی خواهد در جلسات تراپی حضور داشته باشید، جلسات را از دست ندهید. به اهداف خود برای درمان فکر کنید و برای رسیدن به آنها تلاش کنید.

دارو ها را به موقع مصرف کنید: حتی اگر احساس بهتری دارید، دارو را کنار نگذارید. ممکن است درصورت توقف مصرف دارو علائم برگردد. به علاوه، اگر ناگهان دارو را قطع کنید دچار علائم ترک میشوید.

درمورد وضعیت خود اطلاعات کسب کنید: کسب اطلاعات درمورد وضعیتی که دارید به شما قدرت و انگیزه می دهد تا به برنامه ی درمان پایبند باشید.

فعالیت داشته باشید: فعالیت فیزیکی به کنترل بسیاری از علائم مانند افسردگی، استرس و اضطراب کمک می کند. همینطور تاثیر بعضی از دارو های روانپزشکی را که باعث اضافه وزن میشود خنثی میکند. پیاده روی کنید، بدوید، شنا و باغبانی کنید یا خود را به انجام یک فعالیت دیگر فیزیکی عادت دهید که از آن لذت میبرید.

از مصرف مواد و الکل بپرهیزید: الکل و دارو های خیابانی باعث بدتر شدن علائم اختلال شخصیت میشود یا در مصرف دارو های پزشکی اختلال ایجاد میکند.

مراقبت پزشکی روتین داشته باشید: به خصوص اگر حالتان خوش نیست، چکآپ را نادیده نگیرید یا جلسه ی ویزیت با پزشک عمومی را کنار نگذارید. شاید دچار مشکل جسمی جدیدی شده باشید که نباید نادیده گرفته شود یا شاید اثرات جانبی دارو را تجربه میکنید.

پرسش و پاسخ آنلاین
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید