نوار مغز کلینیک مهر رضوی

الکتروانسفالوگرافی یا نوار مغز (EEG) آزمایشی است که در کلینیک تخصصی مهر رضوی برای ارزیابی فعالیت الکتریکی مغز انجام می‌شود. هر زمانی که شما فکر می‌کنید، می‌خوابید، می‎بینید و یا حس می‌کنید مغز شما فعال است و اطلاعات اطراف را دریافت و جمع‌آوری می‌کند و آنها را به دیگر اطلاعات موجود متصل می‌سازد و نهایتا آن‌ها را به تجربه‌ای پایدار و منسجم تبدیل می‌کند.

در آزمایش نوار مغز یا EEG فعالیت الکتریکی مغز از طریق الکترودهای متصل به پوست سر ثبت می‌شوند، برای این‌که پزشکان از نتایج به دست آمده مطمئن باشند و بدانند که همه داده‌ها از یک مکان در مغز گرفته شده است، این الکترودها روی کلاهی متصل شده اند و برای انجام آزمایش باید این کلاه را بر سرتان بگذارید.


نکاتی که قبل از گرفتن نوار مغز باید توجه شود؟

عملیات گرفتن نوار مغز بسیار ساده است، پیش از گرفتن نوار مغز باید حتما به چند نکته توجه کنید.

  • روز قبل از آزمایش از خوردن خوراکی‌های دارای کافئین (چای، قهوه، شکلات و غیره) بپرهیزید چرا که ممکن است بر نتایج آزمایش تاثیر بگذارد.
  • لیستی از داروهایی که مصرف می‌کنید تهیه کنید و آن را به پزشک معالج تان نشان دهید تا در صورت لزوم مصرف داروها قطع شوند.
  • شب پیش از آزمایش سرتان را بشویید اما از نرم‌کننده، اسپری، ژل یا دیگر آبرسان‌ها و ماسک‌های مو استفاده نکنید.
  • اگر قرار است در طول انجام آزمایش نوار مغز بخوابید، باید حتما از قبل کمتر خوابیده باشید تا در طول آزمایش بیدار نشوید.

انواع نوار مغز

نوار مغز پنج نوع مختلف دارد که هریک در مواردی خاص به کار برده می‌شود.

  • نوار مغز معمولی:

نواز مغز معمولی حدود ۲۰ تا ۴۰ دقیقه طول می‌کشد و در زمان انجام تست از شما خواسته می‌شود که آرام بنشینید و چشمان خود را گهگاهی باز و بسته کنید، هم‌چنین ممکن است از شما خواسته شود نفس‌های عمیق بکشید و در انتهای جلسه هم نوری چشمک‌زن در نزدیکی شما قرار داده می‌شود تا تاثیر آن بر فعالیت مغزتان سنجیده شود.

  • نوار مغز در حالت خواب یا خواب آلودگی:

نوار مغز خواب در حالتی گرفته می‌شود که شما خواب هستید، معمولا زمانی از این نوع نوار مغز استفاده می‌شود که نوار مغز معمولی پاسخ مناسبی نداده باشد یا بخواهیم ناهنجاری‌های خواب را آزمایش کنیم، گاها نیز پزشک از شما می‌خواهد شب قبل از آزمایش نخوابید تا نتایج آزمایش در هنگام خواب کامل باشد.

  • نوار مغز پایشی:

در نوار مغز یا EEG پایشی فعالیت مغز در طول روز و شب یک یا چند روز ثبت می‌شود، در این حالت الکترودها از طریق دستگاهی کوچک به سر و لباس شما متصل می‌شوند که در این حالت می‌توانید اکثر فعالیت‌های روزانه خود را انجام دهید فقط نباید خیس یا مرطوب شوید.

  • ویدئو تله‌متری:

ویدئو تله‌متری یا نوار مغز ویدئویی نوعی خاص از EEG است که در آن حین انجام آزمایش از شما فیلم گرفته می‌شود، بدین‌ ترتیب اطلاعات کامل‌تری می‌توان از فعالیت مغز به دست آورد.

این آزمایش معمولا طی چند روز انجام می‌شود و شما باید در محیط کلینیک بمانید، سیگنال‌های نوار مغز به صورت وایرلس به یک کامپیوتر منتقل می‌شوند، ویدئو نیز توسط همان کامپیوتر گرفته می‌شوند و کارمندان مخصوص و آموزش‌دیده‌ای این فیلم ها را تهیه و آماده می‌کنند.

نحوه انجام نوار مغز

در حین انجام آزمایش نوار مغز شما هیچ‌گونه احساس ناراحتی نخواهید داشت. الکترودهای متصل به سرتان هیچ اشعه‌ای را منتقل نمی‌کنند، آن‌ها فقط اطلاعات امواج مغزتان را ثبت می‌کنند. زمانی‌که برای انجام آزمایش به کلینیک مراجعه می‌کنید این چند کار صورت می‌گیرد.

  • فردی متخصص اندازه سرتان را می‌گیرد و روی نقاطی از پوست تان با خودکاری مخصوص علامت‌گذاری می‌کند.
  • سپس متخصص الکترودها را با نوعی چسب مخصوص به پوست سرتان متصل می‌کند یا کلاهی مخصوص روی سر شما قرار داده می شود.
  • شما در مکانی آرام و ساکت به استراحت مشغول می‌شوید که معمولا حدود ۶۰ دقیقه زمان آزمایش به طول می‌انجامد.
  • ویدئویی از شما در حین آزمایش گرفته می‌شود تا بعد پزشک معالج بتواند حرکت‌های شما را با نتایج به دست آمده از نوار مغزی مقایسه کند.
  • پس از انجام تست متخصص الکترودها یا کلاه را از سرتان برمی‌دارد و چنانچه هیچ آرام‌بخشی استفاده نکرده باشید می‌توانید پس از انجام آزمایش به زندگی عادی خود بازگردید.

مزایا و معایب استفاده از نوار مغز یا EEG

فرآیند EEG معمولا بدون درد، راحت و بسیار امن است و در زمان انجام تست معمولا هیچ الکتریسیته‌ای به بدن شما منتقل نمی‌شود. در آزمایش نوار مغز به جز این‌که احیانا بعد از آن موهایتان کمی چسبناک باشد و اندکی خسته‌ باشید عوارض دیگری ندارد.

شاید در زمان انجام تست در سرتان احساس سبکی بکنید یا روی لب‌ها و انگشتانتان احساس مور مور شدن داشته باشید.

اگر دارای بیماری صرع باشید ممکن است در طول انجام آزمایش نیز دچار حمله عصبی شوید که در این حالت متخصصان آموزش‌های لازم برای رفع مشکل در این شرایط را دیده‌اند.

کاربرد نوار مغز یا EEG

نوار مغز یا EEG معمولا برای تشخیص اختلالات موجود در فعالیت الکتریکی مغز انجام می‌گیرد.

  • اختلالات صرع
  • جراحات سر
  • انسفالیت (ورم مغز)
  • تومور مغز
  • انسفالوپاتی (بیماری که باعث اختلال در عملکرد مغز شود)
  • مشکلات حافظه
  • اختلالات خواب
  • سکته
  • زوال عقل

در مراکز پزشکی زمانی‌که بیماری به کما می‌رود، از نوار مغز جهت سنجش میزان هوشیاری او استفاده می کنند، هم‌چنین ممکن است از این آزمایش برای رصد فعالیت مغز استفاده کنند.