روانسنجی

روانسنجی

روانسنجی از آشناترین شاخه‌ها در علم روانشناسی است که پدیده‌های روانی و روانشناختی را به تصویر می‌کشد و درنهایت آن‌ها را بصورت کمی و قابل اندازه‌گیری بیان می‌کند. این علم در لغت به معنای اندازه‌گیری هر آنچه است که در روانشناسی وجود دارد.

روانسنجی با هدف کمی‌کردن و ارزیابی روان افراد به جامعه معرفی شد. اصلی‌ترین و مهم‌ترین هدف روانسنجی، اندازه‌گیری روانی و جنبه کمی‌دادن به آن‌ها است. پدیده‌ها زمانی که با اعداد به نمایش درآیند، به سادگی و سرعت قابل طبقه‌بندی هستند و شما دیگر با مشکل مواجه نخواهید بود.

فهرست مطالب

روانسنجی در علم روانشناسی تاریخچه‌ای بسیار قدیمی دارد. اما با این وجود در سال‌های اخیر مورد توجه بسیاری از افراد قرار گرفت و حتی بسیاری از شرکت‌ها و کمپانی‌های بزرگ جهت استخدام نیروی کار خود از آن بهره می‌گیرند.
تست‌های روانشناسی را می‌توان یک منبع مهم جهت شناخت توانایی‌ها و حتی قابلیت‌های افراد در نظر گرفت. این تست‌ها در بسیاری از کشورها معتبر هستند.در ادامه به بررسی کامل مفهوم روانسنجی می‌پردازیم و درنهایت کاربردهای آن را بیان می‌کنیم، پس تا انتها با ما همراه باشید.

تاریخچه روانسنجی

تاریخچه روانسنجی به عنوان یک زمینه مهم در علوم روانشناسی و مطالعات انسانی، دارای تکاملات و رویدادهای مختلفی است که می‌توان به مهم‌ترین آن‌ها اشاره کرد:

1. پیشینه‌ی تجربی روانشناسی

ریشه‌های روانسنجی به عصرهای قدیمی بازمی‌گردد، اما آغاز رسمی آن با نخستین آزمایش‌های روانشناختی در قرن ۱۹ میلادی از جنبش روان‌پردازی آغاز شد. ویلهلم وونت (Wilhelm Wundt) به‌عنوان بنیانگذار آزمایشگاه روانشناسی اولیه در سال ۱۸۷۹ در آلمان، نقطه عطفی در تاریخچه روانسنجی به‌شمار می‌رود.

2. تکامل ابزارهای روانسنجی

در طول قرن ۲۰، توسعه و بهبود ابزارهای روانسنجی مانند آزمون‌های هوش، مصاحبه‌های روانشناسی، پرسشنامه‌های شخصیتی و … را به دنبال داشت. این ابزارها برای سنجش و ارزیابی ویژگی‌های روانی افراد مورد استفاده قرار گرفتند.

3. پیشرفت‌های نظری

انتقال از روان‌پردازی به شیوه‌های نظری و علمی‌تر، از جمله روان‌پردازی تجربی به روان‌پردازی شناختی، روان‌پردازی رفتاری و … در توسعه‌ی روانسنجی نقش مهمی داشته است. این پیشرفت‌ها به علت افزایش دقت در اندازه‌گیری و تفسیر رفتار و ویژگی‌های روانی انسان‌ها، موجب توسعه بیشتر این زمینه شده است.

4. استفاده در حوزه‌های مختلف

روانسنجی به‌عنوان یک ابزار مهم در بسیاری از حوزه‌های روانشناسی، از جمله بالینی، آموزشی، صنعتی و سازمانی، بهداشت روانی و … استفاده می‌شود. این استفاده‌ها نشان از اهمیت و تأثیرگذاری گسترده این علم در جوامع مختلف دارد.
به طور کلی، تاریخچه روانسنجی نشان از رشد و تحولات گسترده‌ای دارد که از ریشه‌های تجربی و آزمایشگاهی شروع شده و به توسعه ابزارهای پیچیده‌تر و بهبود روش‌های اندازه‌گیری و تفسیر روانی افراد منجر شده است.

روانسنجی چیست و چگونه انجام می‌شود؟

همانطور که گفتیم روانسنجی از مهم‌ترین و آشناترین شاخه‌های علم روانشناسی است. این علم به مطالعه کمی و اندازه‌گیری پدیده‌های روانی و روانشناختی افراد می‌پردازد. هنگام انجام این تست از طیف وسیعی از آزمون‌ها و تست‌های معتبر کمک گرفته می‌شود.

انسان‌ها در تمام طول زندگی خود جهت شناختن توانایی‌ها و شخصیت خود می‌توانند از روانسنجی بهره گیرند. به کمک این تست هریک از ما می‌توانیم جایگاه خود را بهتر بشناسیم و به این ترتیب در جهت بهبود شرایط خویش تلاش کنیم. لازم به ذکر است که طبقه‌بندی و شناخت در تست‌های مختلف روانشناسی شامل مسائل جسمی و ذهنی و روانی می‌شود.

روانشناسان امروزه برای اینکه تشخیص درستی داشته باشند و بتوانند به سراغ روش درمانی مناسب بروند، از انواع تست‌های روانسنجی بهره می‌گیرند. بطورکلی از مهم‌ترین و پرکاربردترین این تست‌ها می‌توان به تست‌های شخصیت‌شناسی، تست‌های روانشناسی کودک، تست‌های ارزیابی کودکان، تست‌های روانشناسی ازدواج، تست هوش، تست مشکلات رفتاری و… اشاره کرد.

تست‌های روانشناسی توسط یک روان‌سنج متخصص انجام می‌گیرند. انجام تست‌های روانشناسی در حضور روانشناس بالینی امکان‌پذیر نیست. امروزه روانشناسان و مشاوران بالینی پس از صحبت با مراجع در جلسات اول و در صورت نیاز به انجام تست‌های روانشناسی، وی را به یک روان‌سنج متخصص ارجاع می‌دهند و درنهایت تنها به بررسی جواب تست و ارزیابی آن می‌پردازند.
خوب است بدانید که افراد پس از فارغ‌التحصیل شدن در رشته روانسنجی باید جهت داشتن مجوز یا پروانه در آزمون نظام روانشناسی شرکت نمایند. این آزمون به تشخیص مهارت‌های مختلف افراد می‌پردازد.

اهمیت تست روانسنجی

همانطور که گفتیم انسان‌ها به کمک تست‌های مختلف روانشناسی می‌توانند توانایی‌ها و شخصیت خود را به خوبی بشناسند و به این ترتیب در جایگاه بهتری قرار گیرند و جهت بهبود شرایط خود تلاش نمایند.

روانسنجی در جامعه امروزی اهمیت بسیاری دارد. این علم وسایل و ابزارهای علمی مختلف را در اختیار جامعه و متخصصان علوم انسانی قرار می‌دهد. شایان ذکر است که این تست و دیگر تست‌های روانشناسی به گونه‌ای است که شما می‌توانید به خوددرمانی روی آورید. برای مثال اگر شما پس از انجام تست متوجه یک عادت بد در خود شوید، به کمک راهکارهای ارائه‌شده می‌توانید عادت بد و ناپسند خود را در مدت زمان کوتاهی ترک نمایید.

بطورکلی می‌توان گفت اهمیت تست روانسنجی در این است که به کمک آن وسایل علمی لازم جهت شناخت و چگونگی طبقه‌بندی در اختیار جامعه و متخصصان علوم انسانی قرار داده می‌شود. به عبارت دقیق‌تر اهمیت این تست در دل سوالاتی نظیر: چه کسی باهوش یا عقب‌مانده است؟، یک فرد بخصوص چه نوع استعدادی دارد؟، چگونه می‌توان به شناخت نسبی از شخصیت و خصوصیات افراد دست یافت؟ و دیگر سوالات مشابه، قرار دارد.

روانسنجی در کلینیک تخصصی مهر رضوی

فواید روانسجی

تست‌های روانشناسی ازجمله روانسنجی فواید مختلف و بسیاری دارند که بطورکلی مهم‌ترین و اصلی‌ترین آن‌ها عبارتند است از:

  • شناخت بهتر خود

به کمک تست‌های روانشناسی شما می‌توانید از خصوصیات، تمایلات، مهارت‌ها و ضعف‌های خود فهم خوبی پیدا کنید. این شناخت موجب می‌شود که شما در زندگی تصمیم‌های بهتری بگیرید و به این ترتیب ارتباطات خود را بهبود بخشید و به خوبی استرس خود را مدیریت نمایید.

  •  ارزیابی و اندازه‌گیری

تست‌های روانشناسی را می‌توان یک ابزار جهت ارزیابی و اندازه‌گیری عملکرد و وضعیت روانی افراد در نظر گرفت. این نکته را در نظر داشته باشید که این ارزیابی می‌تواند جهت تشخیص و درمان مشکلات روانی بکار گرفته شود.

  • افزایش آگاهی

به کمک تست‌های روانشناسی شما می‌توانید درک عمیق‌تری از خود، دیگران و روابط انسانی پیدا کنید. به کمک این تست شما می‌توانید رفتارها و واکنش‌های خود و دیگران را بهتر درک کنید و به این ترتیب ارتباطات خود را بهبود بخشید.

  •  ارتقا توسعه شخصی

به کمک تست‌های روانشناسی شما می‌توانید نقاط قوت و ضعف خود را بشناسید و به این ترتیب راهکار مناسبی برای بهبود و پیشرفت شخصی خود تدوین کنید.

انواع تست روانسنجی

آزمون‌های روانسنجی که در فرآیند انتخاب رشته، استخدام افراد، ازدواج و… انجام می‌شوند را می‌توان به سه دسته کلی تقسیم کرد که عبارتند از:

۱_صلاحیت و شایستگی

به کمک آزمون‌های صلاحیت و شایستگی شما می‌توانید متوجه شوید که آیا برای وظایف شغلی یا تحصیلی خود آماده هستید و می‌توانید از پس این وظایف به خوبی برآیید یا خیر.

بطورکلی آزمون‌های استعداد با هدف تشخیص میزان مهارت و توانایی‌های شما در انجام کارهای مختلف طراحی می‌شوند.
خوب است بدانید که یکی از آشناترین آزمون‌های روانسنجی که در فرآیند استخدام به فراوانی مورد استفاده قرار می‌گیرد، توانایی فرد در مواجه با استرس و کنترل اضطراب است.

۲_شناختی

هدف از طراحی و انجام آزمون‌های روانسنجی شناختی، ارزیابی میزان توانایی شما در استدلال، ریاضیات و هوش کلامی هر فرد است. معروف‌ترین و آشناترین آزمون روانسنجی، تست هوش است که بدون شک نام آن را شنیده‌اید.
درنهایت این نکته را در نظر داشته باشید که آزمون‌های شناختی با هدف تشخیص و بررسی یادگیری یک فرد طراحی و انجام می‌شوند.

۳_شخصیت

همانطور که از نام این نوع تست روانشناختی مشخص است به کمک آن‌ها می‌توانید با انگیزه‌ها، تنظیمات عاطفی و تیپ شخصیتی افراد آشنا شوید.
لازم به ذکر است که تست‌های شخصیت‌شناسی بطورمعمول ابعاد مختلف روان و شخصیت افراد نظیر؛ درونگرایی یا برونگرایی، عاطفی یا منطقی‌بودن و… را می‌سنجند.

از تست روانسنجی در چه مواردی استفاده می‌شود؟

همانطور که گفتیم تست‌های روانشناسی امروزه اهمیت بسیاری دارند و افراد بیش‌تر از گذشته به سراغ آن‌ها می‌روند.
در حال حاضر شرکت‌های مختلف جهت استخدام نیروهای خود از تست‌های روانشناختی مختلف ازجمله روان‌سنجی بهره می‌گیرند. چراکه این تست‌ها موجب می‌شوند که افراد بتوانند مهارت‌های بالقوه فرد را جهت موقعیت شغلی موردنظر بسنجند.

لازم به ذکر است که بسیاری از افراد از تست‌های روانسنجی با هدف شناخت بهتر شخصیت خود و نقاط ضعف و قوت خود و دیگر افراد بهره می‌گیرند. این تست‌ها به گونه‌ای هستند که شما می‌توانید خودآگاهی بسیار بهتر و بیش‌تری نسبت به خود داشته باشید. البته به کمک تست‌های روانشناختی شما می‌توانید نقاط قوت خود را به خوبی تقویت کنید و نقاط ضعف خود را بهبود بخشید.

تست‌های روانشناسی مختلف یک ابزار فوق‌العاده و بسیار کاربردی در جلسات مشاوره پیش از ازدواج به شمار می‌آیند. با استفاده از این تست‌ها طرفین ازدواج می‌توانند اطلاعات دقیق‌تری نسبت به خود و دیگری و حتی انتظارات یکدیگر پیدا کنند.
جالب است بدانید که مطابق با تحقیقات و مطالعات انجام‌شده، شخصیت یک کودک می‌تواند میزان موفقیت وی در مدرسه را پیش‌بینی کند. برای مثال کودکانی که در زمینه‌ی وظیفه‌شناسی به خوبی عمل می‌کنند، در سازماندهی، رعایت زمان‌بندی درست انجام کارها و رعایت قوانین و سخت‌کوشی در آینده بهتر و سریع‌تر پیشرفت خواهند کرد. البته ویژگی‌های شخصیتی که ما از خود نشان می‌دهیم، در انتخاب شغل و موفقیت ما بسیار اثرگذار است. بطورکلی می‌توان گفت تست‌های روانشناسی و روانشناختی امروزه به فراوانی در مدارس بکار گرفته می‌شوند.

از تست روانسنجی در چه مواردی استفاده می‌شود؟

بطورکلی مهم‌ترین و اصلی‌ترین کاربردهای تست روانسجی عبارت است از:

۱_پیش‌بینی

آشناترین و مهم‌ترین کاربرد تست روانسنجی، پیش‌بینی است. به این معنا که افراد می‌توانند میزان موفقیت خود را در آینده به خوبی پیش‌بینی کنند. البته این تست می‌تواند جهت توانایی پیشرفت تحصیلی و دیگر ویژگی‌های افراد نیز بکار گرفته شود.

۲_گزینش و انتخاب

از دیگر کاربردهای تست روانسنجی می‌توان به این مورد اشاره کرد که امروزه از آن در موسسات و سازمان‌ها جهت گزینش افراد استفاده می‌شود.

۳_طبقه‌بندی

به کمک تست‌های مختلف روانشناسی می‌توان مشخص کرد که هر فرد در چه گروهی جای دارد و براساس چه روشی می‌توان آموزش یا درمان وی را شروع کرد.

۴_ارزشیابی

قضاوت و ارزشیابی از دیگر کاربردهای تست‌های روانشناسی است. منظور از قضاوت در اینجا ارزشیابی برنامه‌ها، روش‌ها، تدابیر درمانی و میزان پیشرفت بیماران است. لازم به ذکر است که از تست‌ها امروزه به‌عنوان روش‌های نوین درمانی یاد می‌شود.

روانسنجی به طور عمده به چه سوالاتی پاسخ می‌دهد؟

بطورکلی می‌توان گفت روانسنجی به سوالاتی نظیر؛ هوش افراد چقدر است، استعدادهای ذاتی یک فرد را به چه شکل می‌توان شناخت، چگونه می‌توان خصوصیات فردی وشخصیت افراد را بررسی کرد و دیگر سوالات مشابه را پاسخ می‌دهد. به عبارت دقیق‌تر روانسنج در تلاش است پدیده‌های روانی انسان‌های مختلف را از حالت کیفی به حالت کمی تبدیل کند و درنهایت مشکلات افراد را ساده‌تر و سریع‌تر حل و رفع نماید.

جمع‌بندی

در مطالب فوق به بررسی مفهوم روانسنجی و کاربردهای آن پرداختیم. همانطور که گفتیم روان‌سنجی از آشناترین و مهم‌ترین شاخه‌ها و پدیده‌های روانی و روانشناختی است که پدیده‌های مختلف را بصورت کیفی و قابل اندازه‌گیری بیان می‌کند. این رشته با هدف کمی‌کردن و ارزیابی روان افراد روی کار آمد. روانسنجی در لغت به معنای اندازه‌گیری هرآنچه است که در روان‌شناسی وجود دارد.
یکی از اهداف عمده و اصلی تست‌های مختلف روانشناسی اندازه‌گیری روانی و جنبه کمی‌دادن به آن‌ها است. چراکه پدیده‌ها زمانی که با اعداد نمایش داده می‌شوند، بهتر و سریع‌تر طبقه‌بندی می‌شوند.
تست‌های روانشناسی توسط هر فرد قابل اندازه‌گیری نیستند و تنها توسط یک روان‌سنج انجام می‌گیرند.
درنهایت فراموش نکنید که امروزه شرکت‌های بسیاری جهت استخدام افراد از تست‌های روان‌سنجی کمک می‌گیرند. چراکه این تست‌ها موجب می‌شوند که افراد بتوانند مهارت‌های بالقوه فرد را جهت موقعیت شغلی موردنظر بسنجند.

مطالب مرتبط

جستجو کنید

خدمات ما

جستجو کنید

رزرو اینترنتی نوبت معاینه

شبکه های مجازی

مطالب اخیر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید
ما معمولاً در چند دقیقه پاسخ می دهیم

موفق به دریافت پاسخ سوال تان نشدید؟

با واحد تریاژ(راهنمای مراجعین و بیماران) ما در ارتباط باشید تا بلافاصله پاسختان را دریافت کنید