تفاوت روانشناس با روانکاو چیست ؟

بسیاری از افراد فکر می‌کنند که روانشناس، روانکاو و روان پزشک در یک حیطه قرار دارند اما اینطور نیست. روانکاو و روانشناس دو فرد متفاوت است که هرکدام در یک حوزه تخصص دارند و با تکنیک‌های متفاوت سعی در درمان سلامت روان افراد دارند. با اینکه نظریه‌های روانکاوی به شدت روی روانشناسی تاثیر گذار است اما دو مقوله جدا از هم هستند. در واقع سوال‌هایی از قبیل روانشناس کیست یا تفاوت روانشناس با روانکاو چیست ذهن بسیاری از افراد را به خود درگیر می‌کند. از همین رو قصد داریم در این مقاله به طور مفصل درباره این دو حیطه توضیح دهیم و ابهامات را از بین ببریم. بنابراین اگر می‌خواهید به سوالات ذهن‌تان پاسخ عاقلانه و منطقی پیدا کنید، ما را همراهی کنید.

فهرست مطالب

روانشناس کیست؟

رشته روانشناسی، یک رشته چند وجهی و گسترده است که در آن مغز مورد مطالعه قرار می‌گیرد. تفاوت روانشناس با روانکاو این است که روانشناس، متخصصی است که از طریق مشاهده، تفسیر و مستند سازی روابط و عوامل محیطی تاثیرگذار، به بررسی و مطالعه رفتارهای شناختی، عاطفی و اجتماعی افراد می‌پردازد تا بفهمد چرا یک فرد کاری را انجام می‌دهد یا از انجام آن امتناع می‌کند.

برای مثال اگر ببیند فرد مراجعه کننده اعتماد به نفس پایینی دارد، سعی می‌کند علت آن را ردیابی کند تا بتواند در جهت افزایش اعتماد به نفس، راهکارهایی به فرد توصیه کند. با این که روانشناس درباره درمان و تشخیص تخصص دارد و رابطه بین تجربه و رفتار با عملکرد مغز را بررسی می‌کند اما نمی‌تواند برای بیماران خود دارو تجویز کند. روانشناسی رشته بسیار گسترده است که ادراکات، عواطف، شخصیت و تفکر انسان‌ها و چگونگی سازگاری آن‌ها با جامعه را زیر نظر می‌گیرد.

 از همین رو با سایر رشته‌ها نظیر فلسفه، فیزیولوژی و انسان شناسی اجتماعی نیز همپوشانی دارد. از همین رو، وقتی می‌پرسیم، تفاوت روانشناس با روانکاو چیست باید گفت که روانشناس فردی است که ذهن و رفتار انسان‌ها را مطالعه کرده و با گفتار درمانی سعی می‌کند به بیماران خود کمک کند. این را بدانید که روانشناسی یک رشته است اما روانکاوی به عنوان یک تکنیک در نظر گرفته می‌شود. البته همه‌ی روانکاوها روانشناس نیستند.

روانکاو کیست؟

برای اینکه تفاوت روانشناس با روانکاو را بدانید باید اول مفهوم هر دو رشته را درک کنید. روانشناسی را که به طور خلاصه توضیح دادیم. حالا نوبت این است که با روانکاو آشنا شویم. برای اولین بار روانکاوی توسط زیگموند فروید توسعه پیدا کرد و می‌توان گفت که پدر روانکاوی است.

 روانکاو نیز از دیگر متخصصان سلامت روان است که به بزرگسالان و در مواردی به کودکان کمک می‌کند تا از مشکلات‌شان رهایی یابند. روانکاوی یا سایکودینامیک تراپی شاخه‌ای از روانشناسی بالینی است که با گفتار درمانی عمیق و روانشناختی برای پیدا کردن ریشه‌های اصلی مشکل فرد که در گذشته بر روان وی اثر گذاشته‌اند و همچنین درمان اختلالات روانی و عاطفی فرد استفاده می‌شود. 

این کار توسط تکنیک‌های مختلفی انجام می‌گیرد تا افکار خودآگاه و ناخودآگاه گذشته و حال بررسی شوند. تفاوت روانشناس با روانکاو در این است که روانکاو تلاش می‌کند تا اختلالات رفتاری افراد که عمدتا از ذهن و احساسات ناشی می‌شوند را درمان کند.

 این را بدانید که لزوما فقط روانشناسان روانکاو نیستند. روانشناسان زمانی دست به دامن روش‌های روانکاوی می‌شوند که بیماران‌شان به درمان‌های پزشکی و روانشناسی سنتی پاسخ مثبتی نمی‌دهند.

در رویکرد روانشناس با روانکاو چه تفاوتی است؟

مهم‌ترین تفاوت روانشناس با روانکاو در رویکرد آن‌هاست. با اینکه رویکرد عملی هر دو یکسان است و هر دو بیمارانی را ویزیت می‌کنند و پرسش و پاسخ‌هایی انجام می‌دهند و راهکارهایی را به افراد توصیه می‌کنند اما در نوع سوالات و ارائه راه حل‌ها تفاوت‌هایی وجود دارد.

روانکاو سعی می‌کند با استفاده از ذهن ناخوداگاه افراد، احساسات سرکوب شده، تجربیات عمیق و فراموش شده را بازیابی کند. درک بهتر از ضمیر ناخوداگاه به بیماران کمک می‌کند تا بینش بهتری نسبت به محرک‌های درونی افکار و رفتارهایشان داشته باشند. 

در نتیجه سعی می‌کنند رفتارهای منفی و مخرب را کنار بگذارند. تفاوت روانشناس با روانکاو در این است که روانکاو به بیماران خود کمک می‌کند تا با ترس‌شان روبه‌رو شوند، بر افسردگی و اضطراب خود غلبه کنند و علائم بیماری روانی یا اختلال استرس بعد از سانحه را مدیریت کرده و از زندگی لذت بیشتری ببرند. اما روانشناسان از رفتار درمانی شناختی یا CBT استفاده می‌کنند اما برخی هم برای پیدا کردن علت مشکلات به وجود آمده، گذشته بیماران را جست و جو می‌کنند. 

روش CBT یکی از معتبرترین روش‌های درمانی مورد استفاده در کلینیک روانشناسی است. به این صورت که یک رویکرد آینده محور و مبتنی بر علم و استاندارد است و مقصودش حل مسائل مختلف است. این باور وجود دارد که افکار بیشتر از شرایط زندگی روی احساسات انسان‌ها تاثیر می‌گذارد، از همین رو اگر در طرز فکر تغییری ایجاد شود، انسان‌ها می‌توانند خوشحال‌تر باشند و با افسردگی و اضطراب خود مقابله کنند. 

تفاوت روانشناس با روانکاو در این است که روانکاو بیماران را بسیار پیچیده‌تر می‌بیند و سعی می‌کند به جای از بین بردن، احساسات پس از افسردگی و اضطراب را درک کند و راه حل بهتری در جهت سلامتی روانی و عاطفی به بیماران خود ارائه دهد. 

در واقع روانکاو در فعالیت خود، این مسئله را در نظر می‌گیرد که خودآگاه فقط یک تکه‌ی کوچکی از چیزی است که ما هستیم و اصل کاری همان ناخوداگاه است که با مسائل و مقاومت‌ها ارتباط دارد.

تفاوت روانشناس با روانکاو

دسته بندی اهداف روانشناس و روانکاو

تقریبا می‌توان گفت که اهداف روانشناس و روانکاو بسیار گسترده و در عین حال شبیه به هم هستند. مهم‌ترین هدف هر دو تلاش برای بهتر شدن وضع زندگی مراجعین است که برای رسیدن به این مقصود، هر کدام از روش‌ها و تکنیک‌های متنوعی کمک می‌گیرند، به طوری که اگر بخواهیم دقیق‌تر نگاه کنیم، خواهیم دید که اهداف هر جلسه کاملا متفاوت از یکدیگر است.

در واقع نحوه کار یکی از موارد مهم تفاوت روانشناس با روانکاو است. روانشناس برای اینکه بتواند رفتارهای عاطفی و انسانی و اجتماعی و رفتار شناختی مراجعه کنندگان را درک کرده و بررسی کند از مصاحبه، پرسشنامه، ارزیابی عملکرد مغز، تست هوش و … کمک می‌گیرد و به مراجعه کنندگان خود اجازه می‌دهد تا درباره مسائلی که فکر آن‌ها درگیر کرده است صحبت کنند. 

روانشناسان بالینی برای شکل دادن طرز فکر بیمار برای زندگی و خودشان، از راهبردهای خاصی در زمان‌های ناگوار استفاده می‌کنند و سعی می‌کنند افکار منفی و غیر منطقی افراد را تغییر و یا از بین ببرند. همچنین توصیه‌هایی به منظور برقراری ارتباط با دیگران به روشی هوشمندانه‌تر و هدفمندتر دارند.

 تفاوت روانشناس با روانکاو این است که روانکاو، از طریق گفتگو به هر کسی که درباره افکار، رفتار و احساسات منفی و ناسالم رنج می‌برد کمک می‌کند. در واقع روانکاو در زمینه عدم بینش درباره خود، سوگ و فقدان، رابطه‌های ناموفق و شکست خورده، مشکلات هویتی، افکار خود شکن، اشکال در تصمیم گیری و قدرت انتخاب فعالیت می‌کند و با استفاده از تکنیک‌های مختلفی نظیر تداعی آزاد، تجزیه و تحلیل رویا و تعبیر خواب برای اشکار ساختن افکار ناخودآگاه، به مراجعه کنندگان خود کمک می‌کند.

5 باور غلط در رابطه با روانکاو

از آنجایی که روانکاوی توسط فروید که مدرک روانشناسی و روانپزشکی نداشت، ابداع و پایه گذاری شده است، باورهای غلط و نادرستی درباره این رشته ایجاد شده است. همچنین افراد اطلاعات بسیار کمی درباره روانکاوی و میزان پیچیده بودن فرایندهای آن دارند که همین باعث شکل گیری این باورهای غلط می‌شود.

مواردی به عنوان تفاوت روانشناس با روانکاو وجود دارد اما بدانید و آگاه باشید که تمام کلیشه‌هایی که درباره روانکاوی ایجاد شده‌اند، واقعی نیستند. با ما همراه باشید تا با 5 باور غلط درباره روانکاوی آشنا شوید.

1-با توجه به نظریه فروید و برخی گفته‌های وی، این احساس به وجود آمده است که نظریه و پروتکل درمانی روانکاوی بسیار جنسیت زده است. درواقع جمله معروف فروید که می‌گوید هیچ وقت نتوانستم ذهن یک زن را کامل متوجه شوم، باعث بروز این احساس در میان مردم شده است.

2-یکی از موارد تفاوت روانشناس با روانکاو این است که روانکاو بیشتر روی دوران کودکی افراد تمرکز می‌کند. دلیل این اتفاق هم این است که فروید در نظریه‌های خود توجه زیادی به کودکی افراد می‌کردو در نتیجه افراد فکر می‌کنند هر رفتار و نیازی که در ما ایجاد شده است، در دوران کودکی شکل یافته‌اند و امکانی برای تغییر یا اصلاح این رفتارها در بزرگسالی وجود ندارد. اما دلیل این اتفاق این است که فروید در دوران شغلی خود، به بررسی دوران کودکی پرداخته و دیگر فرصتی برای بررسی دوران بزرگسالی نداشت.

3-بسیاری تصور می‌کنند که روانکاوی علمی نیست و با روش‌های آزمایشگاهی قابل سنجش و ارزیابی نیست. با اینکه مواردی به عنوان تفاوت روانشناس با روانکاو وجود دارد اما هم روانشناسی و هم روانکاوی بخشی از علوم انسانی هستند و یک روش علمی در جهت بررسی و سنجش تجارب انسانی ناقص و ناکافی محسوب می‌شوند.

4-روانکاوی دانشی جدا از روانشناسی است و به عنوان یک رشته و دانشی مستقل و فراتر از روانشناسی است. این تصور بسیاری از افراد است اما باید گفت که این باور کاملا اشتباه است. فروید به وضوح در مصاحبه خود اعلام کرده بود که روانکاوی دانشی جدید و تازه برای درمان بیماری‌های روانی عصبی و بخشی از روانشناسی است.

5-اینکه تصور کنید تفاوت روانشناس با روانکاو در این است که روانکاوی فقط به تجزیه و تحلیل گذشته می‌پردازد و مسائل را فقط از دیدگاه جنسی بررسی می‌کند، کاملا نادرست است. درست است که روانکاو روی گذشته و مخصوصا کودکی فرد تمرکز می‌کند اما از مشکلات حال هم چشم پوشی نمی‌کند. این را به یاد داشته باشید که فروید تمرکز خاص بر روی مسائل جنسی نداشت، بلکه اصلی‌ترین تمرکز وی و روانکاوی روی ناهشیار ذهن و ساختار شخصیت است.

 

تفاوت تحصیلات روانشناس با روانکاو

با اینکه موارد زیادی به عنوان تفاوت روانشناس با روانکاو وجود دارد اما هر دو برای اینکه به یک روان درمانگر تبدیل شوند، باید در یک رشته مرتبط با روانشناسی یا روانپزشکی تحصیل کنند و مدرک کارشناسی ارشد یا دکترا بگیرند. بعد از کسب مدرک تحصیلی، به عنوان کارآموز در مراکز آموزشی مرتبط کار می‌کنند و مجوز رسمی سازمان نظام روانشناسی و مشاوره و کارت عضویت در این سازمان را دریافت می‌کنند و به طور جدی فعالیت خود را در زمینه روان درمانگری آغاز می‌کنند. 

البته مسیر رسیدن به روانکاوی کمی پیچیده‌تر است. به این صورت که مدارس روانکاوی فقط در کشورهای اتریش و آمریکا وجود دارد و افرادی که به این رشته علاقه دارند باید 2 الی 6 سال در این مدارس تحصیل کنند. دانشجویان این رشته معمولا روانپزشکانی با درجات MD یا DO هستند. البته به یاد داشته باشید که صرفا داشتن و یا نداشتن مدارک عالی تحصیلی، ملاکی بر خوب بودن کار شما نیست. شاید مدرک تحصیلی یکی از موارد تفاوت روانشناس با روانکاو باشد اما هر دو تعلیم دیده‌اند تا بیماران خود را درمان کنند.

آیا درمان روانشناس موثرتر است یا روانکاو؟

با اینکه علم و تکنولوژی بسیار پیشرفت کرده است اما با این حال نمی‌توان به این سوال پاسخ درست و قطعی داد. البته نتایج تحقیقاتی که تا به امروز انجام شده‌اند نشان می‌دهد که هیچ کدام بر دیگری برتری ندارد. با اینکه مواردی تحت عنوان تفاوت روانشناس با روانکاو وجود دارد اما هر دو هم مزایا و هم معایبی دارند و موضوعی که نقش مهم‌تری در تعیین موثرتر بودن یکی از این دو دارد، نیازها و شخصیت بیمار است.

البته با توجه به مقالاتی که نوشته شده است، بهتر است برای درمان افسردگی، ارتقای سلامت روان مادری و کاهش استرس و اضطراب، به روانکاو مراجعه شود اما با این حال بسیاری بر این باورند که حتی در چنین مسائلی هم روانشناسی و روان درمانی، موثرتر و بهتر از جلسات روانکاوی است.

 امروزه نبرد تراپی‌ها بسیار زیاد شده است اما شما نباید تحت تاثیر این مسائل قرار بگیرید. با اینکه تفاوت روانشناس با روانکاو واضح است اما فراموش نکنید که چه روانکاو و چه روانشناس، برای درمان بیمار خود تلاش می‌کند. تنها تفاوت اینجاست که هرکدام از رویکردهای ترجیحی خود و تکنیک‌های مختلفی استفاده می‌کنند.

جمع بندی

با اینکه روانشناسی و روانکاوی هر دو با سلامت روان انسان در ارتباط هستند و به فرد کمک می‌کنند تا به پتاسیل کاملی از خود برسد، اما با این حال مواردی وجود دارند که باعث تفاوت روانشناس با روانکاو می‌شوند. هر کدام از این متخصصان باید اطلاعات بیشتری درباره رشته تحصیلی خود داشته باشند تا بهتر بتوانند دانش خود را در شرایط عملی به کار ببرند.

 درواقع تفاوت روانشناس با روانکاو در این است که روانشناس مطالعه می‌کند و دانش کسب می‌کند ولی روانکاو دانش به دست آمده را عملی می‌کند. به طور کلی سعی کردیم تفاوت‌های این دو رشته و تکنیک را برای شما عزیزان توضیح دهیم تا اگر دچار مشکلی شدید و ندانستید که باید به کدام متخصص مراجعه کنید، راحت‌تر بتوانید پزشک خود را انتخاب کنید.

واحد تحقیق و توسعه: کلینیک تخصصی مهر رضوی

مطالب مرتبط

جستجو کنید

خدمات ما

جستجو کنید

رزرو اینترنتی نوبت معاینه

شبکه های مجازی

مطالب اخیر

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
مکالمه را شروع کنید
سلام! برای چت در WhatsApp پرسنل پشتیبانی که میخواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید
ما معمولاً در چند دقیقه پاسخ می دهیم
0
افکار شما را دوست داریم، لطفا نظر دهید.x

موفق به دریافت پاسخ سوال تان نشدید؟

با واحد تریاژ(راهنمای مراجعین و بیماران) ما در ارتباط باشید تا بلافاصله پاسختان را دریافت کنید